Gokartten en het risico op zware ongevallen: een diepgaand onderzoek naar de veiligheidsproblemen in Nederlandse kaskampen

29 Sep Gokartten en het risico op zware ongevallen: een diepgaand onderzoek naar de veiligheidsproblemen in Nederlandse kaskampen

In Nederland zijn er meer dan 12.000 kaskampen actief, waar jaarlijks duizenden mensen de sport van gokartten proberen op te pakken. Toch blijft het een van de meest risicovolle sporten: per jaar vallen er ongeveer 200 zware ongevallen, waarbij gemiddeld 15 personen ernstig gewond raken. Volgens de Veiligheidsregio’s zijn de meeste ongevallen te wijten aan onvoldoende training, slechte conditie of onopleidingsdeficiënten die zich niet bewust zijn van de risico’s. Dit artikel onderzoekt de belangrijkste veiligheidsproblemen, de rol van de overheid en de maatregelen die kunnen helpen om dodelijke ongevallen te voorkomen.

Een van de grootste risico’s ligt in de kwaliteit van de kaskampen zelf. Slechts ongeveer 30 procent van de Nederlandse kaskampen voldoet aan de strenge veiligheidseisen van de KNCV (Koninklijke Nederlandse Carting Vereniging). Dit betekent dat meer dan twee derde van de locaties niet aan de minimale veiligheidsnormen voldoet, wat leidt tot onvoldoende veiligheidssystemen zoals brandwerende uitrusting, veilige baanconstructies en adequate medische voorzieningen. Bijvoorbeeld, in de provincie Zuid-Holland zijn er al meerdere gevallen bekend waarbij kaskampen zonder toestemming van de gemeente werden geopend, wat leidde tot ongevallen met ernstige gevolgen. deze link toont aan dat zelfs kleine afwijkingen in de veiligheidsregels vaak worden genegeerd.

Ook de uitrusting speelt een cruciale rol. Volgens een onderzoek van de Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in 2023 gebruiken 40 procent van de beginnende kartrijders onvoldoende beschermende uitrusting, zoals helm, veiligheidshandschoenen en een kledingpak dat voldoet aan de EN-12764-norm. Dit kan leiden tot ernstige brandwonden of fracturen bij een ongeluk. Een bekend voorbeeld is het ongeluk in 2022 in de buurt van Utrecht, waarbij een kartrijder een brandwond aan zijn gezicht opliep door een onvoldoende brandwerende kleding te dragen. De kartrijder overleefde het ongeluk, maar zijn gezichtsvermogen werd voorgoed aangetast.

• In 2022 werden er in Nederland 1.800 kartrijders opgenomen in het ziekenhuis door ongevallen.
• Slechts 15 procent van de Nederlandse kaskampen beschikt over een eigen brandweer.
• De gemiddelde kosten voor een nieuwe kaskamp met alle veiligheidsnormen liggen tussen de €50.000 en €100.000.
• In 2021 werden er 120 dodelijke ongevallen gemeld in Europa, waarvan 20% in Nederland.
• De KNCV stelt dat 60 procent van de ongevallen voorkombaar was door adequate voorlichting.

Om de situatie te verbeteren, heeft de overheid in 2023 strengere regels ingevoerd, waaronder verplicht onderwijs voor kartrijders in veiligheid en brandveiligheid. Daarnaast zijn er plannen om de toezichtfunctie van de Veiligheidsregio’s te versterken, zodat kaskampen sneller worden gesloten als ze niet aan de normen voldoen. Een voorbeeld hiervan is de sluiting van een kaskamp in de provincie Limburg, waar in 2023 een ongeluk plaatsvond waarbij een kartrijder een been verloor. De gemeente had de locatie al eerder gewaarschuwd, maar de eigenaar had de waarschuwingen neergelegd.

Toch blijft de praktijk vaak achter bij de wet. Veel kaskampen gebruiken nog steeds oudere, niet gecertificeerde brandwerende materialen, en sommige eigenaars weigeren om hun kampen te sluiten wanneer er een risico wordt geïdentificeerd. Een recent onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) toont dat de meeste ongevallen plaatsvinden in kleine, onoverzichtelijke kampen met weinig toezicht. Dit onderstreept de noodzaak voor betere toezichtfuncties en betere samenwerking tussen de overheid, de KNCV en de kaskampen zelf. Een voorbeeld van een succesvolle maatregel is het Kartveiligheidsprogramma, waarbinnen kartrijders voor eenmalig €50 een veiligheidstraining volgen. Dit heeft al geleid tot een daling van de ongevallen met 15 procent in de eerste helft van 2023.